Switch mạng là gì? Các loại, cách chọn và lắp đặt mới nhất 2026

Switch mạng là thiết bị chuyển mạch giúp kết nối nhiều máy tính, camera, TV box hay điểm phát wifi vào cùng một mạng LAN, truyền dữ liệu đúng đích thay vì phát tràn lan. Tùy nhu cầu, bạn có thể chọn switch chia mạng 4 cổng, 8 cổng, PoE hoặc bản công nghiệp. Cùng FPT Connect tìm hiểu cách hoạt động, các loại switch mạng và cách chọn đúng cho mạng nhà hoặc văn phòng.

1. Switch mạng là gì và hoạt động như thế nào?

Switch mạng (hay bộ chuyển mạch) là thiết bị có nhiều cổng Ethernet, đóng vai trò trung tâm để nối máy tính, máy in, camera, TV box, access point và các thiết bị có dây khác vào cùng một mạng LAN. Bạn có thể hình dung switch như người điều tiết giao thông ở ngã tư, đưa từng gói dữ liệu đến đúng thiết bị cần nhận thay vì để tất cả cùng chen chúc. Ngoài đời, nhiều người còn gọi nôm na là cục switch chia mạng hoặc bộ chia mạng switch.

Mỗi thiết bị trong mạng có một địa chỉ MAC riêng. Khi bạn cắm cáp vào một cổng, switch ghi nhớ địa chỉ MAC của thiết bị ở cổng đó vào bảng nội bộ, nên lần sau có dữ liệu gửi đến địa chỉ ấy, switch chỉ chuyển ra đúng cổng tương ứng. Cách làm này nằm ở lớp 2 (Data Link) của mô hình OSI, giúp mạng ít nghẽn, nhanh và an toàn hơn so với hub vốn phát dữ liệu ra mọi cổng.

Có một điều bạn cần nhớ: switch chỉ điều phối đường truyền trong mạng nội bộ chứ không tạo thêm băng thông internet. Muốn ra internet, switch vẫn phải được nối vào modem hoặc router.

Switch mạng đóng vai trò trung tâm kết nối các thiết bị có dây trong mạng LAN.

2. Switch mạng khác gì hub, router và modem wifi?

Nhiều người nhầm switch với router hoặc modem vì hình dáng đều là hộp nhỏ nhiều cổng cắm. Thực tế mỗi thiết bị mạng switch, router hay modem đảm nhận một việc khác nhau, bạn có thể xem nhanh trong bảng dưới đây.

Modem wifi của nhà mạng thường chỉ có khoảng 3 đến 4 cổng LAN. Khi số thiết bị có dây nhiều hơn, switch là cách mở rộng đơn giản nhất mà không cần thay modem hay router.

3. Các loại switch mạng phổ biến hiện nay

Switch có thể phân loại theo nhiều tiêu chí, nhưng trong thực tế bạn chủ yếu sẽ gặp các loại switch mạng sau, chia theo khả năng quản lý, lớp xử lý, nguồn PoE và môi trường sử dụng.

3.1. Switch unmanaged, smart và managed

Đây là cách chia theo mức độ bạn can thiệp được vào thiết bị.

• Unmanaged Switch (Switch không quản lý): cắm nguồn, cắm cáp là dùng, không cần cấu hình, giá thấp, hợp với gia đình và cửa hàng nhỏ.
• Smart Switch (Switch thông minh): quản lý qua giao diện web với một số tính năng như VLAN hay QoS cơ bản, giá ở mức trung bình.
• Managed Switch (Switch quản lý cao cấp): đầy đủ VLAN, ACL, QoS, SNMP, giám sát từ xa, dành cho doanh nghiệp và cần người có kiến thức mạng để cấu hình.

3.2. Switch Layer 2 và Layer 3

Switch Layer 2 chuyển dữ liệu theo địa chỉ MAC và là loại phù hợp cho switch mạng LAN ở nhà hay văn phòng nhỏ. Switch Layer 3 biết thêm định tuyến theo địa chỉ IP giữa các mạng con, thường đặt ở lớp lõi của hệ thống doanh nghiệp, nên hộ gia đình gần như không cần đến.

3.3. Switch PoE

Switch PoE vừa truyền dữ liệu vừa cấp điện qua cùng một sợi cáp mạng, rất tiện cho camera IP, điện thoại IP hay access point ở xa ổ điện. Bạn chỉ cần kéo một dây thay vì hai. Công suất mỗi cổng phụ thuộc chuẩn PoE.

Ngoài công suất từng cổng, bạn cần xem tổng công suất của cả switch (power budget). Ví dụ, 8 cổng cùng cấp 15,4W cần khoảng 123W, nếu switch chỉ có 60W thì không thể cấp đủ cho tất cả cùng lúc.

3.4. Switch mạng công nghiệp

Switch mạng công nghiệp được thiết kế cho nhà máy, trạm điện hay hệ thống giám sát ngoài trời. Thiết bị chịu tốt nhiệt độ cao, độ ẩm, bụi, rung và nhiễu điện từ, thường lắp trên thanh DIN rail, hoạt động bền nhưng giá cao hơn và ít cổng hơn switch văn phòng.

3.5. Switch để bàn và switch gắn tủ rack

Bản để bàn nhỏ gọn, vỏ nhựa hoặc kim loại mỏng, hợp phòng làm việc và gia đình. Bản gắn tủ rack có tai bắt chuẩn 19 inch, số cổng nhiều hơn và thường đi cùng tủ mạng trong văn phòng hoặc tòa nhà.

Các loại switch mạng phổ biến hiện nay và cách phân loại theo nhu cầu sử dụng.

4. Switch mạng theo số cổng: 4, 8, 16 đến 48 cổng

Với switch mạng LAN, số cổng là thông số đầu tiên bạn nhìn khi mua. Các mức phổ biến là 4, 5, 8, 16, 24 và 48 cổng, mỗi mức phục vụ một quy mô khác nhau.

4.1. Switch mạng 4 cổng

Switch mạng 4 cổng (hoặc 5 cổng) phù hợp góc làm việc nhỏ, phòng ngủ hay phòng khách chỉ cần nối thêm vài thiết bị như máy tính để bàn, máy in, TV box. Giá thấp, kích thước gọn, nhưng dễ hết cổng khi bạn thêm camera hay NAS.

4.2. Switch mạng 8 cổng

Switch mạng 8 cổng là lựa chọn phổ biến nhất vì cân bằng giữa giá và khả năng mở rộng. Bạn dùng được cho văn phòng nhỏ, phòng làm việc nhiều máy hoặc hệ thống 4 đến 6 camera, nhất là khi chọn bản PoE 8 cổng để cấp điện luôn cho camera.

4.3. Switch 16, 24 và 48 cổng

Từ 16 cổng trở lên, bạn thường gặp ở văn phòng vừa và lớn, quán game, trường học hay tòa nhà, và thường là bản gắn tủ rack. Ở quy mô này, bạn nên chọn bản có cổng uplink quang SFP hoặc 10G để các switch nối với nhau không bị nghẽn.

Switch mạng 4 cổng phù hợp gia đình, còn bản 16 đến 48 cổng thường dùng cho văn phòng và tòa nhà.

5. Switch chia mạng được dùng cho những nhu cầu nào?

Bộ chia mạng switch xuất hiện ở nhiều nơi hơn bạn nghĩ.

• Gia đình: nối máy tính, máy chơi game, NAS và đầu thu cạnh nhau; riêng đầu thu của truyền hình FPT Play, cắm dây mạng thường ổn định hơn khi xem phim chất lượng cao hoặc thể thao.
• Văn phòng: nối máy tính, máy in, điện thoại IP và các access point phát wifi.
• Camera giám sát: switch PoE cấp điện và truyền hình ảnh về đầu ghi, rất hợp khi bạn lắp đặt Camera FPT cho nhiều vị trí.
• Quán game, phòng livestream: cắm dây qua switch giúp đường truyền ổn định hơn wifi.
• Nhà máy, kho xưởng: dùng switch mạng công nghiệp để chạy ổn định trong môi trường khắc nghiệt.

6. Cách chọn bộ switch mạng phù hợp

Khi chọn bộ switch mạng, bạn nên đi lần lượt theo các tiêu chí dưới đây để không mua dư hoặc thiếu.

1. Số cổng cần dùng: đếm số thiết bị có dây hiện tại rồi cộng thêm khoảng 20 đến 30% để dự phòng mở rộng.
2. Tốc độ cổng: ưu tiên cổng Gigabit (10/100/1000 Mbps). Nếu nhà bạn dùng gói internet 1 Gbps như Sky, một switch chỉ có cổng 10/100 sẽ giới hạn mỗi thiết bị ở khoảng 100 Mbps.
3. Khả năng quản lý: nhà ở và cửa hàng nhỏ chọn unmanaged, cần chia VLAN hay giám sát thì chọn smart hoặc managed.
4. PoE và power budget: nếu cấp nguồn cho camera hay access point, kiểm tra chuẩn PoE của thiết bị và tổng công suất của switch.
5. Cổng uplink: hệ thống có nhiều switch nên chọn bản có cổng SFP hoặc 10G.
6. Môi trường và bảo hành: nơi nóng, bụi cần bản chuyên dụng, đồng thời chọn thương hiệu có bảo hành rõ ràng.

Ngoài switch, bạn cũng cần cáp mạng Cat5e hoặc Cat6, chiều dài tối đa mỗi đoạn khoảng 100 mét theo chuẩn Ethernet.

Hướng dẫn các tiêu chí quan trọng giúp bạn lựa chọn bộ switch mạng tối ưu và phù hợp nhất với nhu cầu sử dụng.

7. Cách lắp đặt switch chia mạng với modem FPT

Việc lắp đặt thiết bị mạng switch khá đơn giản, bạn có thể tự làm trong vài phút.

7.1. Các bước kết nối

1. Cấp nguồn: cắm nguồn cho switch và chờ đèn báo sáng lên.
2. Nối với modem: dùng một dây mạng cắm từ cổng LAN của modem vào một cổng bất kỳ trên switch.
3. Cắm thiết bị: nối máy tính, camera, TV box vào các cổng còn lại của cục switch chia mạng.
4. Kiểm tra: đèn ở mỗi cổng sáng hoặc nhấp nháy là thiết bị đã nhận kết nối; địa chỉ IP vẫn do modem cấp nên bạn không cần cấu hình thêm với switch cơ bản.

7.2. Lỗi thường gặp khi dùng switch mạng LAN

• Mạng chậm hơn gói cước: thường do switch chỉ có cổng 10/100 hoặc cáp kém, hãy đổi sang switch Gigabit và cáp Cat5e trở lên.
• Mạng chập chờn hoặc nghẽn toàn bộ: có thể bạn vô tình cắm hai đầu cáp vào cùng một switch tạo vòng lặp, hãy rút dây thừa.
• Camera PoE không lên nguồn: kiểm tra chuẩn PoE có khớp không và tổng công suất switch còn đủ hay không.
• Switch nóng hoặc tự khởi động lại: đặt ở nơi thoáng, tránh bọc kín hoặc để cạnh nguồn nhiệt.
• Một cổng không nhận: thử đổi cổng hoặc thay dây mạng.

Nhanh tay đăng ký lắp mạng FPT để có đường truyền ổn định, sẵn sàng kết nối cùng switch cho toàn bộ thiết bị trong nhà!

Nối một cổng LAN của modem vào switch để mở rộng thêm nhiều cổng mạng có dây.

>>Xem thêm: Bảng giá lắp mạng FPT TP.HCM cập nhật mới nhất

8. Câu hỏi thường gặp về switch mạng

8.1. Switch mạng có làm tăng tốc độ internet không?

Không. Switch chỉ chia đường truyền có sẵn cho nhiều thiết bị, tốc độ tối đa vẫn phụ thuộc gói cước của nhà mạng. Tuy nhiên, switch Gigabit giúp bạn tận dụng trọn gói cước thay vì bị bóp tốc độ như switch cũ.

8.2. Switch có thay thế được router hay modem không?

Không. Switch không cấp địa chỉ IP và không đưa mạng ra internet, nên bạn vẫn cần modem hoặc router làm thiết bị đầu tiên.

8.3. Nên mua switch mạng 4 cổng hay switch mạng 8 cổng?

Nếu bạn chỉ cần thêm 2 đến 3 cổng cho phòng nhỏ, switch mạng 4 cổng là đủ. Khi có camera, NAS hoặc dự định mở rộng, hãy chọn switch mạng 8 cổng để không phải đổi sớm.

8.4. Có thể nối nhiều switch với nhau không?

Được. Bạn dùng một dây mạng nối cổng giữa hai switch, nhưng nên hạn chế vài cấp và dùng cổng Gigabit hoặc uplink để tránh nghẽn đường truyền.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ switch mạng là gì, các loại switch mạng và cách chọn thiết bị phù hợp. Để có đường truyền internet ổn định cho toàn bộ hệ thống, hãy truy cập ngay website FPT Connect hoặc liên hệ hotline 1900 633 933 để được tư vấn nhanh nhất!