DNS là gì? DNS 1.1.1.1, 8.8.8.8 và DNS over HTTPS chi tiết

DNS là một trong những thành phần quan trọng nhất của Internet nhưng lại ít được người dùng chú ý. Từ DNS 1.1.1.1 của Cloudflare, DNS 8.8.8.8 của Google đến DNS over HTTPS, mỗi công nghệ đều có những ưu điểm riêng về tốc độ, độ ổn định và bảo mật. Trong bài viết này, bạn sẽ hiểu DNS là gì, cách hoạt động và khi nào nên thay đổi DNS để tối ưu trải nghiệm truy cập web. 

1. DNS là gì?

DNS là viết tắt của Domain Name System, nghĩa là hệ thống phân giải tên miền. Nhiệm vụ của DNS là chuyển đổi tên miền dạng chữ mà con người dễ nhớ, ví dụ google.com, thành địa chỉ IP dạng số mà máy tính dùng để kết nối với nhau.

Có thể hiểu đơn giản, DNS hoạt động giống như một danh bạ điện thoại khổng lồ của Internet. Thay vì phải ghi nhớ những dãy số IP phức tạp, người dùng chỉ cần nhập tên website và DNS sẽ tự động tìm kiếm địa chỉ tương ứng trong vài mili giây. 

DNS giúp chuyển đổi tên miền dễ nhớ thành địa chỉ IP để người dùng truy cập website nhanh chóng và thuận tiện hơn. 

Nhờ DNS, việc truy cập website, sử dụng ứng dụng trực tuyến hay gửi email trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn rất nhiều. 

2. DNS hoạt động như thế nào?

Mỗi khi người dùng truy cập một website, hệ thống DNS sẽ tự động tìm kiếm địa chỉ IP tương ứng để thiết bị có thể kết nối tới máy chủ của trang web đó.

Quá trình này diễn ra rất nhanh thông qua nhiều máy chủ DNS khác nhau. Đầu tiên, thiết bị sẽ gửi yêu cầu đến DNS Resolver. Nếu thông tin chưa được lưu trong bộ nhớ đệm, Resolver sẽ tiếp tục truy vấn đến các máy chủ DNS cấp cao hơn để tìm địa chỉ IP chính xác của website.

Sau khi tìm được kết quả, địa chỉ IP sẽ được gửi về trình duyệt và trang web bắt đầu tải nội dung. Toàn bộ quá trình này thường chỉ mất vài phần nghìn giây nên người dùng gần như không nhận thấy.

Quá trình phân giải DNS giúp thiết bị tìm đúng máy chủ của website trước khi tải nội dung về trình duyệt. 

3. Các loại DNS phổ biến hiện nay

Một số dịch vụ DNS công cộng được sử dụng phổ biến hiện nay gồm DNS 1.1.1.1, DNS 8.8.8.8, OpenDNS và Comodo Secure DNS. Mỗi loại DNS sẽ có thế mạnh riêng về tốc độ, quyền riêng tư hoặc khả năng lọc nội dung. Cùng khám phá chi tiết đặc điểm của từng dịch vụ trong phần dưới đây. 

3.1. DNS 1.1.1.1 là gì?

DNS 1.1.1.1 là dịch vụ phân giải tên miền công cộng của Cloudflare, với cặp địa chỉ dễ nhớ 1.1.1.1 và 1.0.0.1. Cloudflare định vị dịch vụ này quanh hai giá trị: tốc độ phản hồi nhanh và đề cao quyền riêng tư của người dùng. Đặc biệt, 1.1.1.1 hỗ trợ các chuẩn bảo mật mới như DNS-over-TLS và DNS-over-HTTPS để bảo vệ truy vấn khỏi bị theo dõi.

DNS 1.1.1.1 của Cloudflare nổi tiếng với tốc độ phản hồi nhanh và khả năng bảo vệ quyền riêng tư của người dùng. 

3.2. DNS 8.8.8.8 là gì? 

DNS 8.8.8.8 cùng địa chỉ phụ 8.8.4.4 là dịch vụ Google Public DNS phục vụ hàng tỷ truy vấn mỗi ngày thông qua hệ thống máy chủ phân bố toàn cầu. Nhờ độ phủ rộng, 8.8.8.8 thường mang lại kết quả ổn định khi truy cập các dịch vụ quốc tế như Google, YouTube hay Gmail. 

3.3. Các DNS công cộng khác

Ngoài hai cái tên trên, còn có OpenDNS (208.67.222.222) thiên về lọc nội dung và bảo vệ gia đình, hay Comodo Secure DNS thiên về an toàn. Mỗi dịch vụ có thế mạnh riêng, nhưng với đa số người dùng phổ thông thì 1.1.1.1 và 8.8.8.8 là đủ tốt.

Ngoài 1.1.1.1 và 8.8.8.8, người dùng còn có thể lựa chọn OpenDNS hoặc Comodo Secure DNS tùy theo nhu cầu sử dụng. 

4. DNS over HTTPS là gì? (DoH) 

DNS over HTTPS là gì? DNS over HTTPS (DoH) là giao thức thực hiện truy vấn DNS thông qua kết nối HTTPS được mã hóa. Thay vì gửi yêu cầu phân giải tên miền dưới dạng văn bản thuần như DNS truyền thống, DoH mã hóa toàn bộ truy vấn trước khi truyền đi, giúp tăng cường quyền riêng tư và hạn chế nguy cơ bị theo dõi hoặc can thiệp trên đường truyền. 

• DNS thường: Truy vấn gửi dưới dạng văn bản thuần nên ISP hoặc mạng WiFi công cộng có thể nhìn thấy website bạn đang tra cứu.
• DNS over HTTPS: Truy vấn được mã hóa bằng HTTPS, giúp tăng quyền riêng tư, hạn chế nguy cơ bị theo dõi hoặc chỉnh sửa dữ liệu trên đường truyền. Hiện DoH được hỗ trợ trên Windows 11, Android 9+, Chrome, Edge và Firefox. 

DNS over HTTPS giúp mã hóa truy vấn DNS, tăng cường bảo mật và hạn chế nguy cơ bị theo dõi trên mạng. 

Hiện nay bạn có thể bật DNS over HTTPS ngay trong cài đặt của Windows 11, Android, cũng như các trình duyệt phổ biến, thường bằng cách trỏ tới máy chủ hỗ trợ DoH như 1.1.1.1 hoặc 8.8.8.8. Đây là một bước đơn giản để duyệt web riêng tư hơn mà không cần phần mềm phức tạp.

5. Khi nào nên đổi DNS? Lợi ích và lưu ý

Việc thay đổi DNS thường được người dùng lựa chọn khi gặp tình trạng truy cập website chậm, lỗi phân giải tên miền hoặc muốn tăng cường quyền riêng tư khi sử dụng Internet. Trong một số trường hợp, sử dụng DNS công cộng uy tín như 1.1.1.1 hoặc 8.8.8.8 có thể giúp quá trình phân giải tên miền diễn ra nhanh và ổn định hơn. 

• Lợi ích là phân giải tên miền nhanh hơn, tăng riêng tư khi kết hợp DoH, đôi khi truy cập được trang mà DNS mặc định gặp trục trặc.
• Tuy nhiên cần lưu ý quan trọng rằng đổi DNS không làm tăng tốc độ gói cước bạn đã đăng ký, cũng không thay thế VPN về mặt ẩn danh.
• Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng đường truyền của nhà mạng và vị trí máy chủ DNS so với bạn.

Việc đổi DNS có thể giúp tăng tốc độ phân giải tên miền và cải thiện trải nghiệm truy cập web trong một số trường hợp. 

Nói cách khác, DNS chỉ là một mắt xích. Nếu đường truyền của bạn vốn yếu hoặc chập chờn vào giờ cao điểm, thì đổi DNS cũng không thể bù đắp hoàn toàn. Tốc độ và độ ổn định nền tảng vẫn đến từ chất lượng hạ tầng internet bạn đang dùng.

6. Tốc độ mạng thực tế: vai trò của đường truyền Internet FPT

Mặc dù việc thay đổi DNS có thể giúp tối ưu quá trình phân giải tên miền và cải thiện tốc độ truy cập website trong một số trường hợp, trải nghiệm Internet thực tế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng đường truyền và hạ tầng mạng. Hiện nay, FPT Telecom triển khai các gói Internet cáp quang FTTH trên nền tảng GPON/XGS-PON kết hợp modem Wifi 6 hiện đại, mang đến kết nối ổn định cho nhu cầu học tập, làm việc, xem video 4K, chơi game và sử dụng nhiều thiết bị cùng lúc.

Một số lợi ích nổi bật của Internet FPT gồm: 

• Hạ tầng cáp quang FTTH ổn định, độ trễ thấp.
• Modem chuẩn Wifi 6 hỗ trợ nhiều thiết bị kết nối cùng lúc.
• Băng thông quốc tế tốt cho nhu cầu truy cập website, nền tảng và dịch vụ nước ngoài.
• Hỗ trợ kỹ thuật 24/7 để xử lý nhanh các sự cố phát sinh.

Đường truyền cáp quang FTTH, modem Wifi 6 và hạ tầng Internet ổn định là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến trải nghiệm truy cập web bên cạnh việc lựa chọn DNS phù hợp. 

Dưới đây là một số gói cước Internet FPT đang được nhiều khách hàng lựa chọn hiện nay:

Hiện nay, Internet FPT được triển khai trên hạ tầng cáp quang FTTH, trang bị modem Wifi 6 trên nhiều gói cước mới và hỗ trợ kỹ thuật liên tục 24/7. Khi kết hợp cùng các DNS công cộng như 1.1.1.1 hoặc 8.8.8.8, người dùng có thể tối ưu thêm trải nghiệm duyệt web trên một nền tảng kết nối ổn định. 

Đăng ký Internet FPT ngay để trải nghiệm đường truyền ổn định, modem Wifi 6 hiện đại và dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật 24/7 cho mọi nhu cầu học tập, làm việc và giải trí. 

7. Câu hỏi thường gặp về DNS

Sau khi tìm hiểu DNS là gì, nhiều người dùng vẫn băn khoăn về việc có nên đổi DNS, lựa chọn giữa DNS 1.1.1.1 và 8.8.8.8 hay sử dụng DNS over HTTPS. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến DNS hiện nay. 

7.1 Đổi DNS có làm tăng tốc độ mạng không?

Đổi DNS có thể giúp việc phân giải tên miền nhanh hơn, từ đó trang mở nhanh hơn một chút, nhưng nó không làm tăng băng thông gói cước bạn đã đăng ký.

7.2 DNS 1.1.1.1 và 8.8.8.8 nên dùng cái nào?

Cả hai đều rất tốt. 1.1.1.1 nổi bật về tốc độ và quyền riêng tư, 8.8.8.8 nổi bật về độ ổn định. Bạn có thể thử cả hai và chọn cái cho cảm giác mượt hơn ở khu vực mình.

7.3 Đổi DNS có an toàn không?

Có, đổi sang DNS công cộng uy tín là an toàn. Hãy ghi nhớ DNS cũ trước khi đổi để có thể khôi phục nếu cần.

7.4 DNS over HTTPS có làm chậm máy không?

Gần như không đáng kể với người dùng phổ thông, trong khi đổi lại bạn được tăng quyền riêng tư và an toàn khi duyệt web.

7.5 DNS có thay thế được VPN không?

Không. DNS chỉ lo việc phân giải tên miền, còn VPN mã hóa và định tuyến lại toàn bộ lưu lượng. Đây là hai công cụ khác nhau.

Qua bài viết trên, bạn đã hiểu rõ DNS là gì, cách thức hoạt động của hệ thống phân giải tên miền cũng như sự khác biệt giữa các dịch vụ DNS phổ biến như DNS 1.1.1.1, DNS 8.8.8.8 và DNS over HTTPS. Việc lựa chọn DNS phù hợp có thể giúp cải thiện tốc độ phân giải tên miền, tăng cường bảo mật và mang lại trải nghiệm truy cập Internet ổn định hơn. Để có trải nghiệm lướt web, xem phim, học tập và làm việc trực tuyến mượt mà, người dùng vẫn nên ưu tiên sử dụng đường truyền Internet ổn định cùng thiết bị Wifi hiện đại. Nếu cần tư vấn về các gói Internet cáp quang tốc độ cao, bạn có thể tham khảo tại FPT Connect hoặc liên hệ hotline 1900 633 933 để được hỗ trợ nhanh chóng.